Is de staat je enige bron van waarheid?

“De weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen”

– Auteur onbekend

In een korte clip die op internet circuleert [archieflink], zegt de premier van Nieuw-Zeeland, Jacinda Ardern, die spreekt over desinformatie over Covid-vaccins, terloops: “Leg al het andere terzijde. We zullen uw enige bron van waarheid blijven.” Daarmee verklaart ze onbewust de ambitie van de staat, als we de Frans-Hongaarse libertaire denker Anthony de Jasay volgen in zijn baanbrekende boek over dit onderwerp en ons voorstellen dat het een unitair persoon is met een eigen wil: de enige zijn bron van waarheid, de enige bron van autoriteit, de enige bron van loyaliteit, de enige bron van macht. De Staat was vóór 2020 al ver op dat pad. In het tijdperk van de pandemie rijst de vraag of het bijna op zijn bestemming is.

Ministerie van de Waarheid. Afbeelding door Victor Gudzelyak van flickr.com onder CC BY-SA 2.0 licentie.

“De Staat was vóór 2020 al ver op dat pad. In het tijdperk van de pandemie rijst de vraag of het bijna op zijn bestemming is.”

Laten we even een stapje terug doen. Voor De Jasay is het verhaal van de staat de gestage groei en accumulatie van publieke macht die niet voortkomt uit een autoritaire impuls, maar voornamelijk door voordelige allianties tussen de regering en groepen binnen de bevolking. Hoewel hij de term niet gebruikt, merkt hij op dat dergelijke allianties vaak worden gecreëerd door een bepaald deel van de bevolking als ‘kwetsbaar’ op te vatten of bescherming van de staat nodig hebben.

Vandaar dat de groep die bekend staat als ‘de armen’ een bondgenoot wordt van de staat door het verstrekken van uitkeringen, etnische minderheden een bondgenoot worden van de staat door middel van non-discriminatiewetten en het streven naar gelijkheid, werknemers een bondgenoot worden van de staat door regelgeving op het werk en arbeidsrecht, bejaarden raken verbonden met de staat door het verstrekken van staatspensioenen en sociale zekerheid, kinderen worden verbonden aan de staat door het aanbieden van onderwijs en kinderbescherming, enzovoort. Geleidelijk aan, op deze manier, breidt de staat zich uit – niet als Nietzsches ‘koude monster’, maar als de welwillende beschermer van het ene enorme deel van de bevolking na het andere.

Er zijn bijna altijd volkomen goede redenen voor deze allianties op het moment dat ze worden gemaakt. Het punt is echter, om Michel Foucault te parafraseren, dat hoewel niets slecht is, alles gevaarlijk is. En het gevaar hier is dat wanneer de staat zich uitbreidt, hij de neiging heeft dit te doen ten koste van andere bronnen van gezag en loyaliteit. Het gezin, de gemeenschap, de kerk of een andere religieuze groepering, de werkgever, de club – ze worden allemaal ondermijnd naarmate de staat groeit.

Zoals een andere Franstalige denker, Bertrand de Jouvenel, ons vertelt: ‘Macht’ (zijn woord voor de staat) veracht concurrentie. En de allianties die het aangaat met kwetsbare groepen hebben over het algemeen tot gevolg dat de staat tussen individuen en alternatieve gezagsbronnen wordt geplaatst, en vaak die banden volledig verbreken. Vandaar dat welzijnszorg de familiebanden losser maakt omdat mensen minder afhankelijk worden van hun uitgebreide familie voor ondersteuning, openbaar onderwijs de banden tussen kinderen en kerk verzwakt door de afnemende rol voor geloofsonderwijs, gelijkheidswetten zetten mensen vaak juist tegen elkaar op op basis van hun onveranderlijke kenmerken, en ga zo maar door. Voor ‘Macht’ is de enige relatie die er toe doet die tussen de staat enerzijds en ieder afzonderlijk individu op zijn beurt, geatomiseerd en losgekoppeld van alle banden in de privésfeer.

“Het belangrijke punt van dit alles is natuurlijk dat het niet te wijten is aan enige vorm van samenzwering, of zelfs maar iets boosaardigs.”

Het belangrijke punt van dit alles is natuurlijk dat het niet te wijten is aan enige vorm van samenzwering, of zelfs maar iets boosaardigs. Het is eenvoudig te wijten aan de gevolgen van ontwikkelingen die op het eerste gezicht volkomen redelijk zijn en die volkomen goedaardig lijken wanneer ze worden ingesteld. Wie zou er tegen gratis openbaar onderwijs zijn? Wie zou er tegen gelijkheidswetten zijn? Wie zou er tegen staatspensioenen zijn? Niets is slecht, onthoud. Het is gewoon dat alles gevaarlijk is.

De SARS-CoV-2-pandemie benadrukt de gevaren in sterk lichtgevende gele verf. De stapsgewijze expansie van de staat die we de afgelopen 150 jaar hebben zien plaatsvinden, was, zoals we hebben gezien, vaak gebaseerd op het zien van delen van de bevolking – armen, ouderen, kinderen, minderheidsgroepen, enzovoort – als kwetsbaar en hulpbehoevend. We zien nu wat er gebeurt als de staat niet alleen een deel van de bevolking als kwetsbaar kan beschouwen, maar de hele bevolking. Plots valt er in potentie niets buiten het bereik van de publieke macht, omdat elke interpersoonlijke menselijke relatie betrekking heeft op het allesoverheersende doel om ‘de verspreiding te stoppen’. Het gezin, de kerk, de gemeenschapsgroep, de werkplek, zelfs de seksuele daad – de staat heeft het zich nu aangemeten geacht zichzelf tussen individuen te plaatsen, waar ze ook zijn, in welke context dan ook, zelfs in hun eigen huis.

De gevolgen voor de Staat zijn uiteraard geheel gunstig. Zoals we ons zullen herinneren, is er met De Jouvenel’s ‘Power’ eigenlijk maar één doel: de enige bron van waarheid, loyaliteit en autoriteit zijn. Voor de ongelukkige samenleving zullen de gevolgen zich nu voordoen: in toenemende mate zal de enige relatie die er toe doet, die tussen het individu en de staat zijn; en de levenssfeer die ongereguleerd blijft, zal waarschijnlijk nog verder krimpen.

“Boris Johnson, de Britse premier, heeft gedurende de gehele pandemie expliciet duidelijk gemaakt, door het aan verschillende spelers …. te vertellen, dat de regering ‘de armen om hen heen zal slaan’.”

Boris Johnson, de Britse premier, heeft gedurende de gehele pandemie expliciet duidelijk gemaakt, door het aan verschillende spelers – bedrijven, werknemers en vaak de bevolking in het algemeen – te vertellen, dat de regering ‘de armen om hen heen zal slaan’. Hij is er ook erg op gebrand om voor altijd de staatsmacht te gebruiken om ervoor te zorgen dat de bevolking goed eet, regelmatig fietst en het openbaar vervoer gebruikt in plaats van de auto: een slechte gezondheid, zwaarlijvigheid en klimaatverandering zijn natuurlijk ook redenen om ons allemaal als kwetsbaar te behandelen – en de staat dienovereenkomstig uit te breiden. Onze toekomst begint er daardoor inderdaad somber uit te zien en de eindoverwinning van de staat komt in zicht.

Overgenomen en vertaald van AIER.org. Originele artikel: Is the State Your Single Source of Truth?, onder Common Creative licentie CC BY 4.0. Geschreven door: David McGrogan.

Over David McGrogan: universitair hoofddocent recht aan de Northumbria Law School. Voordat hij de academische wereld inging, woonde en werkte hij het grootste deel van een decennium in Japan. Zijn onderzoek richt zich op het mensenrechten-recht en het contractenrecht, waarbij hij bij beide de neiging heeft om een klassiek liberaal perspectief aan te nemen.

Ter aanvulling door redactie:

Het griezelige fragment met de nieuwzeelandse premier Ardern, daterende van maart 2020, vlak voor de Covid lockdown aldaar (maar de clip is recentelijk weer viraal aan het circuleren geraakt):

Archieflink: https://web.archive.org/web/20210715032749/https://twitter.com/EricRWeinstein/status/1415513090796437507

Wat verder opvalt aan deze clip, die opgenomen is enkele dagen vóórdat de eindeloze knipperlicht lockdowns in Nieuw Zeeland begonnen, is dat de verslaggever een vraag stelt over een voorbeeld van die zogenaamde “misinformatie”, namelijk dat Nieuw Zeeland misschien wel elk moment in lockdown zou kunnen gaan. De verslaggever vraagt: “hoe onverantwoord is het dat mensen het nieuws delen dat er in Nieuw-Zeeland lockdowns op handen zijn?”. Echter de premier antwoord daarop: “En kijk, dat is het soort dingen dat bijdraagt aan de angst die mensen kunnen voelen….en als je die berichten ziet, onthoud dan dat het niet de waarheid is, tenzij je het van ons hoort.” Om vervolgens kort daarna alsnog één van de strengste en meest draconische Zero Covid strategie lockdowns ter wereld in te stellen (met alle schadelijke gevolgen van dien op de lange duur). Hoezo misinformatie? De zorgen die men had daarover waren dus volkomen terecht.

Over Nieuwegeluid.nl

  • Klik hier voor onze handige, uitgebreide nieuwsfeed van diverse alternatieve, onafhankelijke nieuws- en opiniesites, maar ook eigen artikelen over politiek en maatschappij.
  • Voeg onze website toe als app op je mobiel, via “toevoegen” onderaan je telefoonscherm of via je browserinstellingen. Voortaan direct overzicht op je mobiel van alle nieuwste publicaties van onafhankelijke media!
  • Nieuwe Geluid is een platform voor de promotie van vrije en alternatieve media.

Help het Nieuwe Geluid te verspreiden door dit artikel te delen:

Deel deze pagina...